คู่มือดูแลช่องหู
รับมือน้ำเข้าหูและหูอื้อหลังเล่นน้ำ
ส่วนใหญ่แล้วน้ำระบายออกเองได้ แต่ช่องหูที่เปียกค้างไว้นานในอากาศร้อนชื้นคือสภาพที่ทำให้เกิดปัญหาได้
ทำไมน้ำถึงค้างในช่องหู
ช่องหูมีลักษณะโค้งและแคบ น้ำจึงติดอยู่ได้ง่าย โดยเฉพาะเมื่อมีขี้หูหรือความชื้นเดิมอยู่แล้ว
เมื่อน้ำเข้าไปแล้วขี้หูพองตัว จะเกิดการอุดกั้นที่ทำให้น้ำระบายออกช้าลงและรู้สึกอื้อทันที หลายคนเข้าใจว่าหูอื้อหลังว่ายน้ำคือน้ำค้างเฉย ๆ แต่บางครั้งสิ่งที่ทำให้อื้อคือขี้หูที่พองตัวขึ้น
เมื่อช่องหูเปียกค้าง ความชื้นจะเปิดทางให้เชื้อราและแบคทีเรียเติบโตได้ง่ายกว่าปกติ โดยเฉพาะในวันที่อากาศอบอ้าวและใส่หูฟังแน่นตลอดวัน
น้ำที่ค้างจึงไม่ใช่แค่ความรู้สึกไม่สบาย แต่อาจกลายเป็นจุดเริ่มของอาการคันและอักเสบที่ต้องใช้เวลาดูแลนานขึ้น
วิธีทำให้น้ำระบายออก
เอียงหูข้างที่เป็นลง ใช้มือดึงใบหูเบา ๆ เพื่อเปิดทางให้ตรงขึ้น แล้วกระโดดเบา ๆ หรือเอียงศีรษะไปด้านข้าง
ใช้ผ้าสะอาดเช็ดเฉพาะรอบนอกให้แห้ง อย่าใช้คัตตอนบัดสอดเข้าไปในช่องหูเพื่อซับน้ำ เพราะจะดันขี้หูและความชื้นกลับเข้าไปลึกกว่าเดิม ถ้าต้องเช็ดซ้ำ ให้เปลี่ยนผ้าผืนใหม่หรือใช้มุมที่แห้งเสมอ
เอียงและดึงใบหู
เปิดทางให้ช่องหูตรงขึ้นก่อน จะช่วยให้น้ำไหลออกง่ายกว่าการเขย่าหัวแรง ๆ
กระโดดเบา ๆ
แรงสั้น ๆ จากพื้นช่วยไล่น้ำที่ค้างอยู่ ไม่ต้องกระแทกศีรษะหรือตบหูแรง
เช็ดเฉพาะรอบนอก
ผ้าสะอาดรอบใบหูก็พอ ส่วนในช่องหูปล่อยให้แห้งเองตามธรรมชาติ
อย่าใช้คัตตอนบัดซับน้ำในช่องหู
คัตตอนบัดจะดันขี้หูและความชื้นกลับเข้าไปลึกกว่าเดิม ทำให้ช่องหูเปียกค้างนานขึ้นและเสี่ยงต่อการระคายเคือง การเช็ดรอบนอกให้แห้งเป็นวิธีที่ปลอดภัยกว่าสำหรับการดูแลช่องหูที่บ้าน
ถ้ายังอื้ออยู่หลายวันควรทำอย่างไร
อาการที่รอได้
ถ้ายังอื้อไม่เกินหนึ่งถึงสองวัน ไม่มีอาการเจ็บหรือคัน ให้ลองระบายน้ำตามวิธีด้านบนและปล่อยให้หูแห้งก่อนนอน อาการมักค่อย ๆ ดีขึ้นเองเมื่อความชื้นลดลง
ระหว่างนี้ไม่ควรหยอดอะไรเพิ่มเอง และไม่ควรแคะซ้ำ เพราะจะทำให้ผิวช่องหูที่กำลังฟื้นตัวระคายเคืองได้
เมื่อไรควรให้คนส่องดู
ถ้าผ่านไปหนึ่งถึงสองวันแล้วยังรู้สึกอื้อ หรือเริ่มมีอาการเจ็บหรือคันในช่องหู ควรให้คนส่องดูช่องหูเพื่อแยกว่าปัญหาคือน้ำค้าง ขี้หูอุดตัน หรือผิวช่องหูเริ่มอักเสบ ซึ่งแต่ละอย่างดูแลต่างกัน
อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่าควรหยุดเล่นน้ำ
ถ้ารู้สึกเจ็บลึกในหู มีน้ำหรือหนองไหล มีไข้ หรือได้ยินลดลงข้างเดียวชัดเจน ควรหยุดเล่นน้ำทันทีและไปพบผู้เชี่ยวชาญ อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องที่รอหายเองได้ และการเล่นน้ำต่อจะทำให้อาการแย่ลงเพราะความชื้นเป็นตัวกระตุ้นที่ดีของเชื้อโรค
อาการที่ต้องหยุดทันที
- เจ็บลึกในหูหรือกดแล้วเจ็บ
- มีน้ำหรือหนองไหลออกจากช่องหู
- มีไข้ร่วมกับอาการหูอื้อ
- ได้ยินลดลงข้างเดียวชัดเจน
ที่อุดหูช่วยได้แค่ไหน
ที่อุดหูซิลิโคนช่วยลดโอกาสที่น้ำจะเข้าไปในช่องหูได้ดีในคนที่ใส่ถูกวิธีและขนาดพอดี แต่ไม่ได้กันได้ทั้งหมด โดยเฉพาะเมื่อว่ายน้ำหรือเล่นน้ำแรง ๆ
ใส่ให้พอดีขนาด
ที่อุดหูที่ใหญ่หรือเล็กเกินไปจะรั่วหรือหลุดง่าย ลองใส่แล้วขยับกรามดูว่ายังแน่นอยู่หรือไม่
ใส่คู่กับหมวกว่ายน้ำ
หมวกว่ายน้ำหรือหมวกคลุมหูช่วยลดการสัมผัสน้ำโดยตรง และลดแรงกระแทกของน้ำที่กระเด็นเข้าหู
ถอดและเช็ดให้แห้ง
หลังเล่นน้ำควรถอดที่อุดหูและเช็ดให้แห้งเสมอ เก็บในกล่องที่ระบายอากาศได้ ไม่ทิ้งไว้ในกระเป๋าเปียก
ความชื้นสะสมในหูตอนนอน
บางคนตื่นมารู้สึกอับชื้นในหูเพราะนอนตะแคงข้างที่น้ำยังค้างอยู่ หรือในห้องที่เปิดแอร์ต่ำทั้งคืนโดยไม่มีการระบายอากาศ
ถ้าคุณรู้สึกแบบนี้บ่อย ลองให้หูแห้งก่อนนอนด้วยการเอียงหูระบายน้ำและเช็ดภายนอกให้แห้ง ซึ่งลดความชื้นสะสมได้ในหลายกรณี
หลีกเลี่ยงการนอนตะแคงข้างเดิมทุกคืน และถ้าห้องแอร์แห้งมากจนรู้สึกแสบจมูก ควรเปิดระบายอากาศบ้าง เพราะอากาศที่นิ่งและชื้นสลับแห้งจัดเป็นตัวกระตุ้นให้ผิวช่องหูระคายเคืองได้
หูอื้อจากน้ำกับหูอื้อจากขี้หูต่างกันตรงไหน
หูอื้อจากน้ำ
มักเกิดหลังว่ายน้ำหรืออาบน้ำ และดีขึ้นเมื่อหูแห้ง อาการมักเป็นข้างเดียวกับที่เล่นน้ำ และทุเลาลงเมื่อเอียงหูระบายน้ำ
หูอื้อจากขี้หูอุดตัน
จะค่อย ๆ เป็นและไม่หายเองตามการเปลี่ยนอิริยาบถ บางวันรู้สึกอื้อมากขึ้นหลังอาบน้ำหรือใส่หูฟังนาน ๆ
ถ้าไม่แน่ใจว่าตัวเองเป็นแบบไหน การให้คนส่องดูด้วย otoscope จะตอบได้ชัดกว่าการเดา และช่วยเลือกวิธีดูแลให้ตรงกับสาเหตุจริง
ทำไมไม่ควรใช้ความร้อนจัดกับหู
มีคำแนะนำที่บอกให้ใช้ความร้อนหรือไอน้ำช่วยทำให้น้ำระบายออก แต่ความร้อนที่มากเกินไปอาจทำให้ผิวช่องหูระคายเคืองได้ โดยเฉพาะผิวที่เปียกชื้นอยู่แล้ว
การใช้วิธีเบา ๆ อย่างการเอียงหูและดึงใบหูเป็นวิธีที่ปลอดภัยกว่าและทำได้เองที่บ้าน ถ้าอยากอุ่นบริเวณรอบนอกหู ให้ใช้ผ้าอุ่นหมาด ๆ แปะด้านนอกเท่านั้นและไม่ทิ้งไว้นาน
คำถามที่พบบ่อยเรื่องน้ำเข้าหู
น้ำเข้าหูแล้วนอนต่อได้ไหม
นอนได้ แต่ควรระบายน้ำและเช็ดรอบนอกให้แห้งก่อน เพื่อลดความชื้นสะสมตลอดคืน ถ้ารู้สึกอับชื้นในหูบ่อย ๆ ให้ลองเปลี่ยนข้างที่นอนหรือเปิดระบายอากาศในห้องบ้าง
ใช้น้ำมันหรือแอลกอฮอล์หยอดหูได้ไหม
ไม่ควรหยอดอะไรเพิ่มเองเมื่อยังไม่รู้สาเหตุของอาการอื้อ เพราะถ้าผิวช่องหูมีรอยถลอกหรือเริ่มอักเสบอยู่แล้ว การหยอดอาจทำให้ระคายเคืองมากขึ้น ควรให้คนส่องดูช่องหูก่อนตัดสินใจ
เด็กว่ายน้ำแล้วหูอื้อควรทำอย่างไร
เริ่มจากการเอียงหูให้ระบายน้ำและเช็ดรอบนอกให้แห้ง หลีกเลี่ยงการแคะหรือใช้คัตตอนบัด ถ้ายังอื้อเกินหนึ่งถึงสองวันหรือมีอาการเจ็บ ควรพาไปให้ผู้เชี่ยวชาญดู
ดูแลหูต่ออย่างไรให้ปลอดภัย
ถ้าอยากเริ่มจากพื้นฐานการทำความสะอาดหูและช่องหูที่ทำได้เองที่บ้าน ดูคู่มือของเราได้เลย และถ้ากำลังเลือกวิธีดูแลหูกับผู้ให้บริการในไทย ตารางเปรียบเทียบบริการจะช่วยให้เห็นความต่างของแต่ละวิธี
ทีมงานของearcarehubยินดีตอบคำถามเพิ่มเติมเรื่องน้ำเข้าหูและหูอื้อ ติดต่อได้ในวันจันทร์–วันศุกร์ 09:00–18:00 น.
ไปต่อที่ไหน
- คู่มือทำความสะอาดหูและช่องหู
- เปรียบเทียบบริการดูแลหูและช่องหู
- การป้องกันหูช่วงสงกรานต์
- คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการดูแลหู
โทร +66 2 636 5500 · อีเมล [email protected]